SLR (Single Lens Reflex) foto─čraf makinelerinin pahal─▒ olmas─▒ d─▒┼č─▒nda ┼č├╝phesiz ki en b├╝y├╝k dezavantaj─▒, b├╝y├╝k ve a─č─▒r olmalar─▒d─▒r. SLR foto─čraf makinesi de nedir diyorsan─▒z, ┼čimdilik solda g├Âr├╝len foto─čraf makinelerinden b├╝y├╝k olan─▒ oldu─čunu s├Âyleyeyim. SLR foto─čraf makinelerinin ne oldu─čunu da ilerleyen g├╝nlerde anlatmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m. Evet ┼čekilden g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere bu makineler di─čer kompakt foto─čraf makinelerine g├Âre ├žok daha b├╝y├╝k ve a─č─▒rd─▒r. ├ľzellikle de seyahat i├žin biryerlere gitti─činizde, otelden sabah ├ž─▒k─▒p ak┼čama kadar gelmedi─činiz durumlarda belli bir zaman sonra ger├žekten de a─č─▒rl─▒─č─▒n katlanarak artt─▒─č─▒n─▒ anlars─▒n─▒z. Ayr─▒ca g├Âvdenin yan─▒s─▒ra objektif, tripod, flash, filtre, v.s... gibi ek ekipmanlar─▒ da ta┼č─▒mak zorundas─▒n─▒z. Peki, bu kadar zahmete foto─čraf├ž─▒lar neden girerler? Bu foto─čraf makinelerin avantajlar─▒ nelerdir? Foto─črafa merak duymaya ba┼člamadan ├Ânce benim de kendime s─▒k├ža sordu─čum bu sorunun cevab─▒n─▒ bu yaz─▒mda anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yorum.

Sens├Âr B├╝y├╝kl├╝─č├╝

Sens├Ârler, dijital foto─čraf makinelerinin kalbi olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir. SLR foto─čraf makinelerindeki sens├Ârler fiziksel olarak kompakt makinelerdekine nazaran ├žok daha b├╝y├╝kt├╝r. Sens├Âr├╝n b├╝y├╝k olmas─▒ do─čal olarak foto─čraf makinesinin de b├╝y├╝mesi anlam─▒na gelmektedir. Peki sens├Âr nedir? Sens├Âr, objektiften ge├žerek odaklanm─▒┼č g├Âr├╝nt├╝y├╝ JPEG, RAW gibi dijital formatlara d├Ân├╝┼čt├╝ren birimdir. Bu esnada ger├žekle┼čen analog-dijital d├Ân├╝┼č├╝m, foto─čraf kalitesini etkileyen en ├Ânemli fakt├Ârlerdendir. Filmli analog makineler i├žin film neyse, dijital makineler i├žin de sens├Âr odur. Yandaki ┼čekilde bir CMOS sensor g├Âr├╝lmektedir.
CMOS Sens├Âr
Sens├Âr alan─▒n─▒n, megapiksel say─▒s─▒na oran─▒ bir pikselin fiziksel olarak b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ ortaya ├ž─▒kar─▒r. Bu rakam, sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ 5,76 x 4,29 mm olan 10 megapiksellik (MP) bir kompakt makine i├žin ortalama 2,5 ┬Ám┬▓ civar─▒ndayken, sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ 36 x 24 mm olan tam kare (full frame) 12 megapiksellik bir SLR makine i├žin 72 ┬Ám┬▓ seviyesindedir. Yani yakla┼č─▒k olarak 30 kat daha b├╝y├╝kt├╝r. Pikseller ─▒┼č─▒─č─▒ fotodiyot (photodiode) ad─▒ verilen birimlerle alg─▒larlar. Pikselin b├╝y├╝k olmas─▒, fotodiyot ├╝zerine daha fazla ─▒┼č─▒k d├╝┼čmesi anlam─▒na gelmektedir. Bu da, renk derinli─činin artmas─▒na, y├╝ksek ISO de─čerlerindeki grenlerin azalmas─▒na, dinamik aral─▒─č─▒n artmas─▒na olanak sa─člar. Di─čer yandan 2,5 ┬Ám┬▓ gibi ufak piksel b├╝y├╝kl├╝─č├╝, ─▒┼č─▒─č─▒n sens├Âr ├╝zerindeki minimum odaklanma b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n (airy disk) alt─▒ndad─▒r. Basit deyi┼čle pikselin kaydedece─či ─▒┼č─▒k bilgisi pikselin kendisinden ├žok daha b├╝y├╝k oldu─čundan yanyana bir├žok piksel ayn─▒ ─▒┼č─▒k bilgisini kaydedecektir. Bu durum efektif piksel say─▒s─▒n─▒n asl─▒nda iddia edilenden ├žok daha az oldu─ču anlam─▒na gelmektedir. Bu da g├Âr├╝nt├╝ kalitesini d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝ gibi y├╝ksek megapikselli (├ž├Âz├╝n├╝rl├╝kl├╝) makinelerin neden her zaman daha kaliteli olmad─▒─č─▒n─▒ da anlatmaktad─▒r. Ger├žek y├╝ksek ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝k i├žin sens├Âr├╝n de o oranla b├╝y├╝k olmas─▒ ┼čartt─▒r. Airy disk ve piksel b├╝y├╝kl├╝─č├╝ aras─▒ndaki ili┼čki i├žin yandaki ┼čekilde g├Âsterilmi┼čtir.
B├╝y├╝k piksel alan─▒
Airydisk pikselden k├╝├ž├╝k
Detay kayb─▒ yok.
K├╝├ž├╝k piksel alan─▒
Airydisk pikselden b├╝y├╝k
Detay kayb─▒ var.
Sens├Ârler, i├žinde binlerce ├žip i├žeren ├žok pahal─▒ bir materyal olan silikon yapra─č─▒ndan kesilerek ├╝retilirler. Ancak bazen kesilen par├žalar i├žinde hatal─▒ pikseller olabilmektedir. Sens├Âr alan─▒ b├╝y├╝d├╝k├že hatas─▒z alana ula┼čma olas─▒l─▒─č─▒ azald─▒─č─▒dan b├╝y├╝k sens├Âr ├╝retmek ├žok daha maliyetlidir. Bu sebeple, foto─čraf makinelerinin fiyat─▒n─▒ belirleyen en ├Ânemli fakt├Ârlerden biri sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝d├╝r. Temelde, fiyat─▒n sens├Âr alan─▒n─▒n karesi ile do─čru orant─▒l─▒ oldu─ču s├Âylenebilir.

Sens├Âr├╝n b├╝y├╝k olmas─▒, ─▒┼č─▒─č─▒n objektiften ge├žtikten sonra daha b├╝y├╝k bir alana odaklanmas─▒n─▒ gerektirir. ─░┼čte bu durum, SLR makinelerin objektiflerinin de b├╝y├╝k olmas─▒ anlam─▒na gelmektedir. Bu da sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n toplam makine b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne olan etkisini daha da art─▒r─▒r. ├ço─ču kompakt makinelerde, makine a├ž─▒ld─▒─č─▒nda objektif hareket ederek makinenin d─▒┼č─▒na ├ž─▒kar ve kullan─▒ma haz─▒r gelir. Makine kapat─▒ld─▒─č─▒nda objektif mekanizmas─▒ kapanarak makine i├žine girebilecek kadar ufakt─▒r. Hatta cep telefonlar─▒nda bu hareket eden mekanizmaya da rastlanmaz. Son derece ufak bir objektif, cep telefonunun sens├Âr├╝ i├žin yeterlidir.

Tam kare sens├Âr ile ├žekilmi┼č bir foto─čraf─▒n %100 (birebir) b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n kesiti.
Compact makine sens├Âr├╝ ile ├žekilmi┼č bir foto─čraf─▒n %100 (birebir) b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝n kesiti.

├ľzetlenecek olursa, sens├Ârlerin b├╝y├╝k olmas─▒:

  • Daha iyi az ─▒┼č─▒k performans─▒ sa─člar.

    I┼č─▒─č─▒n ├žok oldu─ču g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒ foto─čraflar─▒nda foto─čraf makinelerinin ├žekti─či foto─čraflar aras─▒ndaki fark g├Ârece daha azd─▒r. Ancak hava kararmaya ba┼člad─▒─č─▒nda ya da i├ž mekandaysak ve yan─▒m─▒zda tripod yoksa ya da tripodumuz olsa bile ├žekece─čimiz nesne hareketli oldu─čunda tripodu kullanamay─▒z. Bu durumda, kapal─▒ mekandaysak flash kullanmak bir alternatiftir, ancak d─▒┼č mekandaysak bu da i┼če yaramayacakt─▒r. ─░┼čte bu durumlarda titreme problemi olmadan foto─čraf ├žekmek i├žin son ┼čans─▒m─▒z lensi sahip oldu─ču maksimum f de─čerine getirerek (lensin birim zamanda alabilece─či ─▒┼č─▒k miktar─▒n─▒ maksimuma getirerek) makinenin ISO de─čerini y├╝kseltmektedir. Dijital makinelerdeki ISO, asl─▒nda filmli makinelerdeki filmin sahip oldu─ču ASA de─čeri ile benzerdir. Temelde ISO de─čerinin artmas─▒ ile birlikte piksellerin ─▒┼č─▒k duyarl─▒l─▒─č─▒ artar. B├Âylece daha d├╝┼č├╝k enstantane de─čerlerinde (daha k─▒sa zamanda) ayn─▒ pozlamay─▒ elde etmi┼č oluruz. Ancak piksellerin ─▒┼č─▒k duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒ art─▒rmak foto─črafra gren ad─▒ verilen istenmeyen g├╝r├╝lt├╝ katar. Bu grenler foto─čraf─▒n kalitesini belirleyen en temel unsurlardand─▒r. A┼ča─č─▒daki ├Ârneklerde s─▒ras─▒yla 12,800 ve 100 ISO de─čerlerinde ├žekilmi┼č iki foto─čraf g├Âr├╝lebilir. ISO 100 ile ├žekilen foto─čraf tripod ile ├žekildi─činden 1 sn 'lik bir enstantane ile ├žekilmi┼čtir. Tripod kullan─▒ld─▒─č─▒ i├žin titreme problemi olmam─▒┼čt─▒r ancak 1 sn enstantane ile ├žekilmi┼č bu foto─čraf elde titremeden ├žekilemezdi. Bu foto─čraf─▒ titremeden elde ├žekebilmek i├žin ISO de─čeri 12,800 'e getirilmi┼č ve bu sayede enstantane 1/100 sn olmu┼čtur. Bu da elde ├žekmeye olduk├ža uygun bir enstantane de─čeridir. Fakat foto─čraftaki kalite kayb─▒ a┼ča─č─▒da g├Âr├╝lebildi─či ├╝zere olduk├ža b├╝y├╝kt├╝r. Sens├Âr├╝ b├╝y├╝k olan makinelerde y├╝ksek ISO'lara ├ž─▒k─▒ld─▒k├ža kalite kayb─▒ belirgin ┼čekilde daha az olur.

  • ISO 12,800 ile ├žekilmi┼č bir
    foto─čraftaki belirgin grenler.
    ISO 100 ile ├žekilmi┼č
    grensiz kaliteli bir foto─čraf.
  • Daha dar alan derinli─či sa─člar.

    Alan derinli─či, foto─črafta netlenmi┼č en yak─▒n nokta ile en uzak nokta aras─▒ndaki mesafedir. Alan derinli─či temelde diyafram de─čeri ile kontrol edilse de sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ de ├Ânemli bir fakt├Ârd├╝r. Alan derinli─čini d├╝┼č├╝rmek i├žin diyafram b├╝y├╝t├╝lmelidir, bunun i├žin lensin sahip oldu─ču maksimum f de─čeri se├žilir. Asl─▒nda f de─čeri 1/ (bir b├Âl├╝) ile ifade edildi─činden bu rakam─▒n k├╝├ž├╝lmesi diyafram─▒n b├╝y├╝d├╝─č├╝ anlam─▒na gelir. A┼ča─č─▒daki ├Ârnekte foto─čraflar s─▒ras─▒yla f/16 ve f/1.4 diyafram de─čerleriyle ├žekilmi┼čtir. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere f/1.4 ile ├žekilen foto─črafta ├žekilmek istenen obje foto─črafta ├Ân plana ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č, arka plan soyutlanm─▒┼čt─▒r. Bu da izleyici dikkatinin objeye daha kolay toplanmas─▒n─▒ sa─člar. Alan derinli─činin az olmas─▒, portre foto─čraflar─▒nda da istenen bir durumdur. ├çekilmek istenen ki┼či, foto─črafta ├žok daha net bir ┼čekilde ├Ân plana ├ž─▒kar─▒l─▒r. Fakat alan derinli─činin az olmas─▒ manzara foto─čraf─▒ gibi foto─čraflarda istenmeyen bir durumundur. ├ç├╝nk├╝ yak─▒ndaki bir kaya ile en uzaktaki bir da─č da net olmak durumdad─▒r. Alan derinli─či ile ilgili daha detayl─▒ yaz─▒lar─▒ ├Ân├╝m├╝zdeki d├Ânemlerde payla┼čaca─č─▒m. Peki alan derinli─či ile sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ aras─▒nda nas─▒l bir ili┼čki vard─▒r? Kompakt makinelerin de lensleri f/2.8 gibi b├╝y├╝k say─▒labilecek diyafram de─čerlerine sahipken bu etkiyi neden yaratamazlar? ─░┼čte bunun sebebi sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ve dolay─▒s─▒ ile fokal ├žarpan fakt├Âr├╝d├╝r. ├ľrnek vermek gerekirse Canon 7D gibi APS-C sens├Ârl├╝ bir makine ile (sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ = 22.2 X 14.8 mm) Canon EOS 5D Mark II tam kare sens├Ârl├╝ (full frame - sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ = 36 x 24 mm) makine aras─▒ndaki fark─▒ inceleyelim. 7D'de 50 mm'lik objektifle f/2.8 'de ├žekilmi┼č bir portre foto─čraf─▒ ile birebir ayn─▒ kadraj─▒ yakalayabilmek i├žin 5D Mark II 'de 80 mm 'lik bir lens / odak uzakl─▒─č─▒ gereklidir. ├ç├╝nk├╝ APS-C sens├Âr, tam kare sens├Âr├╝n 1.6 'da biridir. ─░┼čte bu orana fokal ├žarpan ad─▒ verilir. Makinenin fokal ├žarpan─▒ ile kullan─▒lan odak uzakl─▒─č─▒ ├žarp─▒l─▒rsa foto─čraf─▒n 35mm e┼čde─čer odak uzakl─▒─č─▒ bulunur. 35mm e┼čde─čer uzakl─▒─č─▒ d├╝nya standard─▒ haline gelmi┼čtir ve odak uzakl─▒─č─▒n─▒ anlatmak i├žin evrensel bir ├Âl├ž├╝d├╝r. Odak uzakl─▒─č─▒, en basit anlat─▒mla kadraja al─▒nan karenin bize ne kadar uzak oldu─čunu anlat─▒r. 16, 18 gibi de─čerler ├žok geni┼č (wide) a├ž─▒lar─▒, 400, 500 mm gibi de─čerler de ├žok dar (tele) a├ž─▒lar─▒ ifade eder. Zoom lensler ├╝zerinde g├Âr├╝len 24-105 mm gibi ifadeler lensin en geni┼č a├ž─▒s─▒n─▒n 24 mm, en dar a├ž─▒s─▒n─▒n 105 mm oldu─čunu ve 105/24 'den 5X optik zoom yapabildi─čini ifade eder. Tekrar sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ile alan derinli─či ili┼čkisine d├Ânersek, 7D'nin ayn─▒ kadraj i├žin 50mm ve 5D Mark II'nin 80mm'ye ihtiyac─▒ oldu─čunu belirtmi┼čtik. Ayn─▒ diyafram de─čerinde odak uzakl─▒─č─▒ b├╝y├╝d├╝─č├╝nde alan derinli─či de azald─▒─č─▒ndan tam kare sens├Ârl├╝ 5D Mark II'nin neden daha dar alan derinli─či sa─člad─▒─č─▒ anla┼č─▒labilir.

  • Alan derinli─či fazla bir obje foto─čraf─▒.
    Arka planla obje kar─▒┼čm─▒┼č durumda.
    ─░zleyici dikkati da─č─▒l─▒yor.
    Alan derinli─či olduk├ža az bir obje foto─čraf─▒.
    Arka plan soyutlanm─▒┼č,
    izleyici dikkati obje ├╝zerine yo─čunla┼čabiliyor.
  • Daha y├╝ksek dinamik aral─▒k sa─člar.

    ─░ngilizcesi "dynamic range" olan bu terim foto─čraftaki patlamam─▒┼č en parlak alan ile detaylar─▒ se├žilebilen en koyu alan aras─▒ndaki contrast fark─▒n─▒ ifade eder. ─░nsan g├Âz├╝, en kaliteli en pahal─▒ sens├Ârlerden bile katlarca daha fazla dinamik aral─▒k sa─člayabilmektedir. Foto─čraf makinelerinde sens├Âr b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ile (piksel alan─▒n─▒n) dinamik aral─▒k aras─▒nda do─čru orant─▒ vard─▒r. Bir foto─čraf ├žekti─čimizde ├žok koyu ve ├žok parlak alanlar varsa, makineyi koyu alana g├Âre pozlad─▒ysak bu koyu alanlar d├╝zg├╝n pozlan─▒r ancak kadrajdaki parlak alanlar tamamen patlar ve bembeyaz olur. (Bkz. a┼ča─č─▒-orta foto─čraf) Burdaki bilgi tamamen kaybedilmi┼č olur. Benzer ┼čekilde parlak alana g├Âre pozlan─▒rsa bu defa da koyu alanlar tamamen simsiyah olur ve bilgiler yine kaybedilir. (Bkz. a┼ča─č─▒-sol foto─čraf) Bunu ├ž├Âzebilmek i├žin ad─▒n─▒ s─▒k├ža duydu─čunuzu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m HDR (High Dynamic Range) foto─čraf tekni─či geli┼čtirilmi┼čtir. Bu tekni─če g├Âre foto─čraf en koyu alana, en parlak alana ve normal bir alana g├Âre ├╝├ž farkl─▒ poz de─čeri ile ├žekilir ve sonra foto─čraflar en iyi pozlanan b├Âl├╝mleri kullan─▒lmak ├╝zere birle┼čtirilir. (Bkz. a┼ča─č─▒-sa─č foto─čraf) Bu birle┼čtirme i┼člemi i├žin kullan─▒labilecek ├že┼čitli yaz─▒l─▒mlar mevcuttur. Bu teknikle dinamik aral─▒k art─▒r─▒labilse de, her zaman 3 poz foto─čraf ├žekmek m├╝mk├╝n de─čildir. Bu sebeple, ├žekilen tek kare foto─čraftaki y├╝ksek dinamik aral─▒k foto─čraf─▒n kalitesi a├ž─▒s─▒ndan yine ├Ânemli bir etkendir.

  • ├ľndeki ─▒┼č─▒kl─▒ parlak binaya
    g├Âre pozlanm─▒┼č bir foto─čraf.
    Arkadaki binalara g├Âre
    pozlanm─▒┼č bir foto─čraf.
    Karanl─▒k alanlar─▒n yok olmad─▒─č─▒,
    ayd─▒nl─▒k alanlar─▒n patlamad─▒─č─▒
    y├╝ksek dinamik aral─▒kl─▒ bir foto─čraf.
  • Y├╝ksek ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝─če imkan tan─▒mas─▒.
  • Daha iyi analog-dijital d├Ân├╝┼č├╝m sa─člar.
  • De─či┼čtirilebilir objektifler

    SLR foto─čraf makinelerinin belki de en bilinen ├Âzelli─či lenslerinin de─či┼čtirilebilir oldu─čudur. Ancak SLR (Single Lens Reflex), de─či┼čtirilebilir lensli makine demek de─čildir. Viz├Ârden g├Ârd├╝─č├╝m├╝z g├Âr├╝nt├╝ ile foto─čraf─▒n ├žekildi─či sens├Âr├╝n ├╝st├╝ne d├╝┼čen g├Âr├╝nt├╝n├╝n tek lensten ve ayn─▒ optik yoldan ge├žti─či anlam─▒na gelir. Bu konuyu bir sonraki ba┼čl─▒k olan Optik Viz├Âr b├Âl├╝m├╝nde biraz daha detayl─▒ anlatmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m. Peki lenslerin de─či┼čtirilebilir olmas─▒ ne anlama gelir? Kompakt makineler ├╝zerinde tek ve sabit bir lens bulunur, bu lens i┼č g├Ârmez mi? Asl─▒nda bu tamamen hangi t├╝r foto─čraf ├žekece─činiz ile ili┼čkilidir. Ancak tek ortak bir lensle ├Âzel amaca y├Ânelik haz─▒rlanm─▒┼č lenslerin kabiliyetlerine eri┼čilemez. Bir lens ne kadar genel ama├žl─▒ ise, foto─čraf t├╝r├╝ne g├Âre ekstrem durumlardaki ba┼čar─▒s─▒ da o kadar azd─▒r diyebiliriz. Foto─čraf├ž─▒lar, ├žekece─či foto─čraf─▒n t├╝r├╝ne g├Âre ona uygun lensleri takarlar. ├çok fazla say─▒da ve pek ├žok farkl─▒ tarzda foto─čraf ├žekmeye yarayan lens bulunmaktad─▒r.

    Canon EF Lens Serisi

    Lensler bir ├žok ├Âzelli─čine g├Âre kategorize edilebilir olsalar da en temel ├Âzelliklerinden biri odak uzakl─▒klar─▒n─▒n de─či┼čtirilebilir olup olmad─▒klar─▒d─▒r. Odak uzakl─▒─č─▒ de─či┼čebilenlere "zoom", sabit olanlara ise "prime" lensler ad─▒ verilir. Zoom lenslerde, lens ├╝zerinde 18-135 gibi ifadelere rastlan─▒r, bu lensin odak uzakl─▒─č─▒n─▒n geni┼č a├ž─▒s─▒n─▒n 18mm, dar a├ž─▒s─▒n─▒n da 135mm oldu─čunu ve odak uzakl─▒─č─▒n─▒n de─či┼čebildi─čini di─čer deyi┼čle zoom (135/28 =~ 5X optik zoom) yap─▒labildi─či anlam─▒nda gelmektedir. Bu ├Âzellik zaten ├žo─ču kompakt makine lenslerinde bulunmaktad─▒r. Prime lenslerin ise odak uzakl─▒─č─▒ sabittir. (zoom yap─▒lamaz) Prime lenslerin kullan─▒m alan─▒n─▒n daha dar olmas─▒na kar┼č─▒l─▒k, ├žok spesifik profesyonel ama├žlarla kullan─▒l─▒rlar ve ├žok kaliteli sonu├žlar elde ederler. Peki yukar─▒daki ┼čekilde g├Âr├╝len bu kadar ├že┼čit lens, hangi tarz foto─čraflar ├žekmek i├žin kullan─▒l─▒r? Akl─▒ma ilk gelenler ┼č├Âyle:

    • Vah┼či do─ča foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒. Vah┼či hayvanlara yakla┼čamayaca─č─▒n─▒z i├žin tele (├žok dar a├ž─▒, d├╝rb├╝n gibi yakla┼čt─▒rabilen), diyafram de─čeri b├╝y├╝k, a┼č─▒r─▒ pahal─▒, b├╝y├╝k ve a─č─▒r objektifler. Sa─čdaki foto─črafta bir ├Ârne─či g├Âr├╝lebilir.
    • Spor foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒. T─▒pk─▒ vah┼či hayvan foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒nda oldu─ču gibi, tele, ├žok b├╝y├╝k diyaframl─▒, profesyonel olmad─▒k├ža al─▒nabilecek tutarlar─▒n ├žok ├╝zerinde fiyatl─▒ (+6000$), futbol, basketbol ma├žlar─▒nda saha kenarlar─▒nda g├Ârd├╝─č├╝m├╝z foto muhabirlerin kulland─▒─č─▒ cinsten lensler.
    • Portre foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒. 35mm e┼čde─čeri 50 ile 100mm aras─▒ odak uzakl─▒─č─▒nda, alan derinli─činin minimum olup, ├žekilen ki┼činin ├Ân plana al─▒nabilmesi i├žin diyafram de─čeri f/1.2, f/1.4, f/1.8 gibi ├žok b├╝y├╝k olan lensler.
    • Manzara foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒. Diyafram de─čerinin ├žok b├╝y├╝k olmas─▒na gerek olmayan, ancak odak uzakl─▒─č─▒ 35mm e┼čde─čeri 24mm ve alt─▒nda ├žok geni┼č a├ž─▒l─▒ lensler.
    • Gezi foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒. Gezerken s├╝rekli lens de─či┼čtirme ihtiyac─▒ do─čurmayacak ve a─č─▒r olmayan genel ama├žl─▒ odak uzakl─▒─č─▒ 35mm e┼čde─čeri 28 ile 140mm aras─▒ndaki lensler.
    • Makro foro─čraf├ž─▒l─▒k. ├çi├žek, b├Âcek, ├žok detay ayr─▒nt─▒ gibi ufak objeleri tam kadraja al─▒p, 3-4 cm gibi ├žok yak─▒n mesafeden netleme yapabilen lensler.
    • Mimari foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒. Mimari yap─▒lar─▒n, binalar─▒n ├žekildi─či, normal lenslerdeki perspektif hatalar─▒n─▒ gideren tilt-shift ├Âzel ama├žl─▒ lensler.
    12,999 $ de─čerinde Canon EF 800mm f/5.6L IS USM "prime" Lens

    Optik viz├Âr

    Bir foto─čraf─▒ ├žekmek i├žin deklan┼č├Âre basmadan ├Ânce ├žekece─čimiz g├Âr├╝nt├╝ye karar vermek i├žin viz├Âre ihtiya├ž duyar─▒z. G├╝n├╝m├╝z foto─čraf makinelerinde farkl─▒ teknolojilerle ├žal─▒┼čan viz├Ârler bulunmaktad─▒r. G├Âr├╝nt├╝n├╝n sens├Âre ula┼čt─▒ktan ve i┼člemci taraf─▒ndan dijitale d├Ân├╝┼čt├╝r├╝ld├╝kten sonra kameran─▒n arkas─▒ndaki LCD ekrana verildi─či viz├Ârlere elektronik viz├Âr ad─▒ verilir. Ancak SLR foto─čraf makinelerinde g├Ârd├╝─č├╝m├╝z g├Âz├╝m├╝z├╝ dayayarak ufak bir pencereden bakt─▒─č─▒m─▒z viz├Ârler ise optik viz├Ârlerdir. Baz─▒ hibrid modellerde bu ufak pencerenin i├žinde de ufak bir LCD ekran bulunmaktad─▒r ve g├Âr├╝nt├╝ dijital olarak olu┼čturulmaktad─▒r, bunlar da elektronik viz├Âr olarak tan─▒mlan─▒r. Optik viz├Ârlerde g├Âr├╝nt├╝ direk olarak lensin i├žinden ge├žerek optik olarak prizma i├žinden yans─▒t─▒larak g├Âz├╝m├╝ze ula┼č─▒r. A┼ča─č─▒daki ┼čekilde eflatun renkle belirtilen ─▒┼č─▒k yolu g├Âr├╝nt├╝n├╝n optik viz├Âre ula┼čt─▒─č─▒ yolu tarif eder. Buna g├Âre ─▒┼č─▒k lensten ge├žtikten sonra mavi renkle g├Âsterilmi┼č 45 derece a├ž─▒yla duran aynaya ├žarparak kameran─▒n ├╝st├╝ndeki a├ž─▒k mavi renkle g├Âsterilmi┼č prizmaya y├Ânlendirilir. Burdan da yans─▒t─▒larak g├Âz├╝m├╝ze ula┼č─▒r. ├çekece─čimiz foto─črafa karar verdikten sonra deklan┼č├Âre bast─▒─č─▒m─▒zda, optik viz├Ârdeki g├Âr├╝nt├╝ kaybolur ├ž├╝nk├╝ o anda ayna yukar─▒ya do─čru katlanarak g├Âr├╝nt├╝n├╝n prizmaya de─čil direk olarak sens├Âre ula┼čmas─▒n─▒ sa─člar. B├Âylece sens├Ârdeki g├Âr├╝nt├╝, i┼člemci taraf─▒ndan dijitale d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lerek foto─čraf─▒n haf─▒za kart─▒na kaydedilmesi sa─član─▒r. Foto─čraf─▒n ├žekilmesi an─▒nda ─▒┼č─▒─č─▒n izledi─či yol sar─▒ renkle g├Âsterilmi┼čtir. Bununla birlikte g├╝n├╝m├╝z SLR makinelerinin hemen hepsi elektronik viz├Âre de sahiptir. Elektronik viz├Âr, foto─čraf─▒ ├žekerken makineyi g├Âz├╝m├╝z├╝n seviyesinden y├╝ksekte ya da yere yak─▒n konumland─▒rmam─▒z gerekiyorsa yani g├Âz├╝m├╝zle optik viz├Âr├╝ kullanamad─▒─č─▒m─▒z durumlarda fayda sa─člar. Katlanabilir ve d├Ând├╝r├╝lebilir LCD ekranlar bu fayday─▒ daha da art─▒r─▒r.

    Lensler bir ├žok ├Âzelli─čine g├Âre kategorize edilebilir olsalar da en temel ├Âzelliklerinden biri odak uzakl─▒klar─▒n─▒n de─či┼čtirilebilir olup olmad─▒klar─▒d─▒r. Odak uzakl─▒─č─▒ de─či┼čebilenlere "zoom", sabit olanlara ise "prime" lensler ad─▒ verilir. Zoom lenslerde, lens ├╝zerinde 18-135 gibi ifadelere rastlan─▒r, bu lensin odak uzakl─▒─č─▒n─▒n geni┼č a├ž─▒s─▒n─▒n 18mm, dar a├ž─▒s─▒n─▒n da 135mm oldu─čunu ve odak uzakl─▒─č─▒n─▒n de─či┼čebildi─čini di─čer deyi┼čle zoom (135/28 =~ 5X optik zoom) yap─▒labildi─či anlam─▒nda gelmektedir. Bu ├Âzellik zaten ├žo─ču kompakt makine lenslerinde bulunmaktad─▒r. Prime lenslerin ise odak uzakl─▒─č─▒ sabittir. (zoom yap─▒lamaz) Prime lenslerin kullan─▒m alan─▒n─▒n daha dar olmas─▒na kar┼č─▒l─▒k, ├žok spesifik profesyonel ama├žlarla kullan─▒l─▒rlar ve ├žok kaliteli sonu├žlar elde ederler. Peki yukar─▒daki ┼čekilde g├Âr├╝len bu kadar ├že┼čit lens, hangi tarz foto─čraflar ├žekmek i├žin kullan─▒l─▒r? Akl─▒ma ilk gelenler ┼č├Âyle:

    Optik viz├Ârler, elektronik olanlara g├Âre daha pahal─▒ olmalar─▒ d─▒┼č─▒nda a┼ča─č─▒daki avantajlara sahiptirler. Bunlar;
    • G├Âr├╝nt├╝ optik olarak g├Âz├╝m├╝ze ula┼čt─▒─č─▒ndan hi├ž gecikme olmadan g├Âr├╝nt├╝y├╝ g├Âr├╝r├╝r├╝z. Elektronik viz├Ârlerde ise, sens├Âre taraf─▒ndan dijitalle┼čtirilmi┼č g├Âr├╝nt├╝ g├Âr├╝ld├╝─č├╝nden gecikme s├Âz konusudur.
    • Optik viz├Ârlerde g├Ârd├╝─č├╝m├╝z g├Âr├╝nt├╝n├╝n ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝k s─▒n─▒r─▒ yoktur. G├Âz├╝m├╝z├╝n g├Ârebildi─či t├╝m detay─▒ viz├Ârden de g├Ârm├╝┼č oluruz. Elektronik viz├Ârlerde ise LCD ekran─▒n─▒n ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝─č├╝ limitleyici olmaktad─▒r.
    • Optik viz├Ârler elektronik olarak g├╝├ž harcamad─▒─č─▒ndan pil ├Âmr├╝nden yemezler.
    • Elektronik viz├Ârlerde kullan─▒lan LCD 'lere bakmak parlak g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒nda m├╝mk├╝n olmayabilir, ekran karanl─▒k kalabilir, optik viz├Ârler ise her ortamda kullan─▒labilir.
    • LCD ekran─▒ndan kullan─▒m, ellerin a├ž─▒k olarak makinenin daha uzak konumland─▒r─▒lmas─▒n─▒ gerektirir, bu da titre┼čimi art─▒ran bir fakt├Ârd├╝r.
    • Optik viz├Ârlerde foto─čraf ├žekimi an─▒nda sadece ├žekilecek kadraj g├Âr├╝lebildi─činden, daha iyi dikkat toplama ve odaklanma sa─člar.
    Canon 5D Mark III kameran─▒n ayna, penta prizma ve optik viz├Âr mekanizmalar─▒

    Operasyon H─▒z─▒

    SLR foto─čraf makinelerinde kullan─▒lan i┼člemciler, kompakt makinelerdekilere g├Âre ├žok daha h─▒zl─▒d─▒rlar. Buna istisna yaratan kompakt makineler elbette mevcuttur fakat genel olarak SLR makinelerin i┼člemcileri h─▒zl─▒d─▒r. Hatta son zamanlarda ├ž─▒kan SLR makinelerin ├žift i┼člemcileri oldu─ču g├Âr├╝lmektedir. Peki i┼člemcilerin h─▒zl─▒ olmas─▒ ne i┼če yarar? Makineyi kapal─▒ konumdan a├ž─▒k konuma getirdi─čimiz anda makinenin foto─čraf ├žekebilir duruma gelmesi milisaniyeler seviyesindedir. Bu da ├Âzellikle ├žok ani yakalaman─▒z gereken bir kare oldu─čunda olduk├ža ├Ânem kazanmaktad─▒r. Eski makinelerimde bu durumdan ma─čdur olmu┼č birisi olarak bu konu benim i├žin olduk├ža ├Ânemlidir. Di─čer avantaj─▒, bu makineler seri moda al─▒nd─▒─č─▒nda bir saniye i├žinde bir├žok foto─čraf ├žekebilirler. ├ľrnek olarak EOS-1D X foto─čraf makinesi saniyede 14 kare foto─čraf ├žekebilmektedir, bu da ├Âzellikle ku┼č, spor foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒ gibi ├žok h─▒zl─▒ olunmas─▒ gereken foto─čraf dallar─▒nda ├žok ├╝st├╝nl├╝k sa─člar. ├ço─ču ku┼č foto─čraf├ž─▒s─▒ en iyi karelerini, 2-3 saniye i├žinde ├žekilmi┼č onlarca foto─čraf─▒n i├žinden se├žerek belirlerler.