#Depth of field#DOF#bokeh#depth of field calculator#depth of field photography
Bir fotoğrafta net kabul edilen en yakın nesne ile en uzak nesne arasındaki mesafeye net alan derinliği denir. Aşağıdaki fotoğrafta en soldan dördüncü, beşinci ve altıncı kişiler netlenmiş olarak kabul edilebilirken diğer kişiler net değildir. Bu alan derinliğinin dar ya da geniş olması çekilmek istenen fotoğraf türüne göre ayarlanabilir. Portre fotoğraflarında dikkati model üzerine yoğunlaştırabilmek, başka nesnelerin dikkati dağıtmasını engelleyebilmek için sadece modelin yüzünün net olması, arka planın net olmaması (buğulu) istenirken, manzara fotoğraflarında en öndeki ağaçtan en arkadaki dağlara kadar herşeyin net olması beklenir. Aşağıdaki fotoğrafta insanların kameraya olan mesafesi göz önüne alındığında kırmızı çizgilerle belirlenmiş fiziksel mesafe net alandır. Bu alanın derinliğini temelde dört faktör değiştirir. Bunlar:
Kamera sensörü boyutu
Aperture (f-stop) değeri
Lens odak uzaklığı
Konuya olan mesafe
Bu ayarları değiştirerek, netliğin nerede başladığını, nerede bittiğini ve toplam alan derinliğini kontrol edebilirsiniz. Aşağıdaki hesap makinesi, bu değerleri tahmin ederek odak planlamanıza ve fotoğraflarınızdaki istenen görünümü elde etmenize yardımcı olur.
Depth of Field Calculator
mm
The red bracket shows the depth of field (DOF) - only subjects within this range appear sharp
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Fotoğrafçılıkta alan derinliği (depth of field) nedir?
Alan derinliği (DOF), bir fotoğrafta kabul edilebilir düzeyde net görünen en yakın ve en uzak nesneler arasındaki mesafedir. Yani görüntünün ne kadarının net, ne kadarının bulanık olacağını belirler. Sığ alan derinliğinde fotoğrafın yalnızca küçük bir bölümü net olur ve bu genellikle portre fotoğrafçılığında tercih edilir. Geniş alan derinliğinde ise sahnenin büyük bölümü net görünür ve bu da manzara fotoğrafçılığı için idealdir.
Alan derinliğini etkileyen dört faktör nedir?
Alan derinliği; diyafram değeri, odak uzaklığı, konuya olan mesafe ve kamera sensör boyutu tarafından belirlenir. Geniş diyafram değerleri (örneğin f/1.8) daha sığ alan derinliği oluştururken, dar diyafram değerleri (örneğin f/16) daha geniş alan derinliği sağlar. Daha uzun odak uzaklıklı lensler (tele lensler) alan derinliğini azaltır. Konuya yaklaştıkça alan derinliği düşer. Aynı ayarlarda çekim yapıldığında ise full frame sensörler, daha küçük sensörlere göre daha sığ alan derinliği oluşturur.
Alan derinliği nasıl hesaplanır?
Alan derinliği, DOF hesaplayıcıları kullanılarak hesaplanabilir. Bunun için sensör boyutu, diyafram değeri, lensin odak uzaklığı ve konuya olan mesafe girilir. Hesaplama sonucunda netliğin başladığı ve bittiği mesafeler ile toplam alan derinliği aralığı elde edilir.
Portreler için en uygun diyafram değeri nedir?
Portre fotoğrafçılığında genellikle f/1.4 ile f/2.8 arasındaki diyafram değerleri en estetik sonuçları verir. Bu geniş diyaframlar, konunun yüzünü net tutarken arka planı yumuşak bir şekilde bulanıklaştırır. Böylece izleyicinin dikkati modele yönelir ve arka plandaki dikkat dağıtıcı unsurlar önemsiz hale gelir.
Manzara fotoğrafçılığı için hangi diyafram kullanılmalıdır?
Manzara fotoğrafçılığında amaç, ön plandan arka plandaki en uzak noktalara kadar her şeyin net görünmesidir. Bu nedenle genellikle f/8 ile f/16 arasındaki diyafram değerleri tercih edilir. Ancak f/16–f/22 aralığının üzerine çıkıldığında difraksiyon etkisi nedeniyle genel keskinlikte azalma görülebilir.
Sensör boyutu alan derinliğini etkiler mi?
Evet, sensör boyutu alan derinliğini doğrudan etkiler. Aynı diyafram, odak uzaklığı ve konu mesafesi kullanıldığında full frame sensörler, APS-C veya Micro Four Thirds sensörlere kıyasla daha sığ alan derinliği oluşturur. Bu nedenle arka planın belirgin şekilde bulanıklaştırılmasının amaçlandığı portre çekimlerinde full frame kameralar sıklıkla tercih edilir.
Alan derinliği ile bokeh arasındaki fark nedir?
Alan derinliği, fotoğrafta net görünen bölgenin genişliğini ifade eder. Bokeh ise net olmayan, yani odak dışında kalan alanların estetik görünümüdür. Sığ alan derinliği bokeh etkisini artırır. Ancak bokehin kalitesi; lens tasarımına, diyafram bıçaklarının şekline ve arka plandaki parlak noktaların nasıl dağıldığına bağlıdır.
Odak uzaklığı alan derinliğini nasıl etkiler?
Daha uzun odak uzaklıklı lensler, aynı diyafram değeri ve konu mesafesinde daha sığ alan derinliği oluşturur. Bu nedenle portre fotoğrafçılığı için 85 mm ve üzeri lensler sıkça tercih edilir, çünkü arka planı daha belirgin şekilde ayırarak konuyu öne çıkarırlar.
Hiperfokal mesafe nedir?
Hiperfokal mesafe, kameranın odaklandığı noktadan itibaren bu mesafenin yarısından sonsuza kadar olan alanın kabul edilebilir düzeyde net göründüğü en yakın odak mesafesidir. Özellikle manzara fotoğrafçılığında hem ön planın hem de uzak dağların aynı karede net görünmesi için bu teknikten faydalanılır.
Fotoğraf çekmeden önce alan derinliğini ön izleyebilir miyim?
Evet, çoğu DSLR ve aynasız kamerada alan derinliği ön izleme düğmesi bulunur. Bu düğmeye basıldığında lens, seçtiğiniz diyafram değerine kapanır ve vizörde ya da ekranda gerçek alan derinliği görüntülenir. Diyafram daraldığı için ön izleme sırasında görüntü normalden daha karanlık görünebilir.
